Chầu Mười Đồng Mỏ và Hát văn

Chầu Mười Đồng Mỏ được thờ tại Đền Mỏ Ba, thuộc huyện Đồng Mỏ, Lạng Sơn. Chầu Mười Đồng Mỏ còn gọi là Chầu Mười Mỏ Ba. Đền Mỏ Ba còn gọi là Đền Chầu Mười Mỏ Ba.

         Sự tích Chầu Mười Đồng Mỏ
         Theo trang Trang nhacdantoc.net sự tích Chầu Mười Đồng Mỏ như sau: Chầu Mười Đồng Mỏ là người Tày, trong một gia đình có truyền thống đao cung. Sau này, chầu là một vị tướng tài ba, giúp vua Lê đánh đuổi giặc Minh. Bà có công chém đầu Liễu Thăng.
        Theo thần tích trên Chầu Mười Đồng Mỏ là người chém đầu tướng giặc Liễu Thăng. Tuy nhiên, theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư thì Liễu Thăng bị các nghĩa quân của hai Tướng Lê Sát và Trần Lựu giết nhưng không rõ cụ thể là ai.
         Theo ý kiến riêng của người viết, Chầu Mười Mỏ Ba là người đứng đầu các nghĩa quân bản địa có công lớn giúp vua Lê chiến thắng trong trận Chi Lăng. Về nguồn gốc của bà có lẽ là dân tộc Nùng thì đúng hơn vì nơi đây là nơi trú ngụ của dân tộc Nùng. Dân tộc Tày chỉ sống ở vùng Tuyên Quang là chủ yếu. Vùng Hữu Lũng Lạng Sơn chỉ có người Nùng.
Như vậy, Chầu Mười Đồng Mỏ là một nhân thần có thật trong lịch sử được thần thánh hóa. Tuy nhiên, tài liệu về bà hầu như không có mà chỉ là lưu truyền.
Đền Chầu Mười Đồng Mỏ còn là nơi thờ chính của Cô Mười Đồng Mỏ.

Văn Chầu Mười 
“Ai lên Đồng Mỏ Chi Lăng
Nhớ người nữ kiệt cứu dân tiền triều
Nước non gặp vận hiểm nghèo
Chầu Mười Đồng Mỏ sớm chiều xông pha
Vốn dòng sinh quán Mỏ Ba
Cần lao nối dõi việc nhà đao cung
Gặp thời Thái Tổ Trung Hưng
Theo vua dẹp giặc Liễu Thăng hàng đầu”
Hay khi nói về cảnh chầu xông pha nơi chiến trận:
 
“Canh ba giờ Tí hiện ra
Áo vàng phấp phới khăn hoa dịu dàng
Vua ban kiếm bạc cờ vàng
Cưỡi trên mình ngựa hiên ngang oai hùng
Đêm thanh bẻ lái giữa dòng…”

Ai lên Đồng Mỏ Chi Lăng
Nhớ người nữ kiệt cứu dân tiền triều
Nước non gặp vận hiểm nghèo
Chầu Mười Đồng Mỏ sớm chiều xông pha
Vốn người sinh quán Mỏ Ba
Cần lao nối dõi việc nhà đao cung
Gặp thời Thái Tổ Trung Hưng
Giúp vua dẹp giặc Liễu Thăng hàng đầu
Vua sai Chầu trấn các châu
Khắp vùng xứ Lạng địa đầu giang san
Giặc Minh quen thói bạo tàn
Mưu đồ xâm chiếm biên cương địa đầu
Lệnh truyền hiệu triệu các châu
Sơn trang tám tướng nghe chầu ra binh
Mười đông chiến lược tung hoành
Dẹp tan giặc dữ triều đình phong công
Rước Chầu trở lại sơn trung
Giúp dân lập ấp lên vùng Mỏ Ba
Đức tài đã dậy gần xa
Bản mường cao lũng trẻ già đội ơn
Cuối thu mạn hạn về tiên
Nhân dân kỉ niệm lập đền Mỏ Ba
Người gần cho chí người xa
Rủ nhau trảy hội mỏ ba sớm chiều
Đường lên khuất khúc cheo leo

Mỏ Ba phong thủy họa đồ
Suối trong uốn lượn đền thờ trang nghiêm
Long xà hổ phục chim muông
Vượn dâng trái chín ngát hương hồng đào
Nghe chim gõ mõ sớm chiều
Phượng hoàng tung cánh mĩ miều họa ca
Canh ba giờ tí hiện ra
Áo vàng phấp phới khăn hoa dịu dàng
Lưng đeo kiếm bạc cung vàng
Cưỡi trên mình ngựa hiên ngang oai hùng
Đêm thanh bẻ lái giữa dòng
Lạng Giang ,Bản Kí ,Kì Cùng Lạng Sơn
Dừng thuyền bái yết chùa tiên
Thoát thôi Chầu trở về miền Tam Thanh
Dạo chơi Bắc Địa Long Thành
Sông Hương , núi Ngự như tranh họa đồ
Tháp chùa Thiên Mụ nhấp nhô
Sài Gòn , Gia Định chơi chùa Vĩnh Nghiêm
Bạch Đằng bến Nghé Thủ Thiêm
Chơi thôi chầu lại về miền Cốc Giang
Lăng Ông cổ tích danh lam
Khi chơi Đà Lạt lúc sang Vũng Tàu
Khắp hòa tam thập lục châu
Kon Tum Đắc Lắc một bầu sơn trung
Rừng già Chầu đã từng sang
Rừng Buôn Mê Thuột tiên nàng đón đưa
Chôm chôm soài cát rừng dừa
Trăm hoa ngàn quả tiễn đưa chân người
Bắc Nam trung một bầu trời
Dâng hương khấn nguyện Chầu Mười giáng lâm
Chữ rằng sở nguyện tòng tâm
Tấm lòng đệ tử nhất tâm một đời
Hôm nay văn hát mấy lời
Vun trồng công đức ngàn năm vững 

VĂN CHẦU MƯỜI ĐỒNG MỎ


Đồng Mỏ Chi Lăng có ai lên… Đồng Mỏ Chi Lăng
Nhớ người nữ kiệt cứu dân tiền triều

Nước non… gặp phận hiểm nghèo
Chầu Mười Đồng Mỏ í i ì ì i
Sớm chiều xông pha vốn dòng sinh quán Mỏ Ba í i ì í i ì i ì ì i

Vốn…dòng…sinh quán Mỏ Ba quần thao nối dõi í i i ì ì i
Nghiệp nhà đao cung Lê triều Thái Tổ Trung Hưng í i ì í i ì i ì ì i

Lê triều Thái Tổ Trung Hưng gươm thiêng dẹp giặc í i i ì ì i
Liễu Thăng hàng đầu, vua sai trấn giữ các châu í i ì í i ì i ì ì i

Vua sai…trấn giữ các châu
Sơn trang tám tướng í i i ì ì i
Nghe Chầu ra binh Mười đông chiến lược tung hoành í i ì í i ì i ì ì a

Mười đông…chiến lược tung hoành
Dẹp tan giặc dữ í i i ì ì a
Triều đình phong công con rước Chầu về ngự đất Sơn Trung í i ì í i ì i ì ì i

Chầu về làm lễ dâng nhang, tấu lên Tam Bảo mười phương độ trì
Tấu lên Quốc Mẫu tam tòa í i a í à à a

Tấu lên Quốc Mẫu tam tòa, hội đồng quan lớn châu bà khâm sai
Chầu độ cho tuế khứ xuân lai í i a í à à a

Nửa đêm giờ tý hiện ra
Áo vàng phấp phới khăn hoa dịu dàng
Lưng Chầu đeo kiếm bạc cung vàng í i a í à à a
Ơ mấy lưng Chầu đeo kiếm bạc cung vàng
Cưỡi trên mình ngựa hiên ngang oai hùng
Kìa canh khuya bẻ lái giữa dòng í i a í à à a
Ơ mấy đêm canh khuya bẻ lái giữa dòng
Lạng Giang ,Bản Thí ,Kì Cùng Lạng Sơn
Dừng chèo bái yết chùa thiêng í i a í à à a
Ơ mấy Chầu dừng chèo bái yết chùa thiêng
Thoắt thôi Chầu trở về miền Tam Thanh
Chầu dạo chơi Bắc địa Long Thành í i a í à à a
Dạo chơi Bắc địa Long Thành
Sông Hương núi Ngự đẹp như tranh họa đồ
Tháp chùa Thiên Mụ nhấp nhô í i a í à à a
Ơ mấy kìa tháp chùa Thiên Mụ nhấp nhô
Sài Gòn Gia Định chơi chùa Vĩnh Nghiêm
Bạch Đằng, Bến Nghé, Thủ Thiêm í i a í à à a
Ơ mấy bến Bạch Đằng, Bến Nghé, Thủ Thiêm
Thoắt thôi Chầu trở về miền Cúc Giang
Lăng Ông cổ tích danh lam
Khi chơi Đà Lạt lúc sang Vũng Tàu
Coi khắp hòa tam thập lục ngạn châu í i a í à à a

Đức tài…dậy khắp gần xa
Bản mường cao lũng trẻ già đội ơn
Cuối thu mãn hạn về Tiên í i ì a
Ơ mấy cuối mùa thu mãn hạn về Tiên
Nhân dân ghi nhớ lập đền Mỏ Ba người gần cho chí người xa í i ì a
Người gần cho chí người xa rủ nhau trảy hội Mỏ Ba sớm chiều
Con đường đi uốn khúc cheo leo í a à a
Ơ mấy con đường đi uốn khúc cheo leo chênh vênh núi đá tai mèo nhấp nhô
Đền Mỏ Ba sơn thủy họa đồ í i à a
Ơ mấy đền Mỏ Ba sơn thủy họa đồ suối trong uốn khúc đền thờ trang nghiêm
Vượn dâng quả ngọt trước đền í i ì i
Con vượn dâng quả ngọt trước đền
Tiếng chim gõ kiến ngày đêm rộn ràng
Chim khuyên dâng đóa cúc vàng í i ì a
Con chim khuyên … dâng đóa cúc vàng
Sớm chiều cất tiếng phượng hoàng họa ca mỗi năm là một nõn nà
Mỗi một năm là một nõn nà, nửa vầng trăng khuyết trăm hoa mỉm cười
Má phấn rồi hây hây tựa tuyết, diện làu làu vẻ nguyệt in hoa
Nhỡn tinh lóng lánh ngân hà

Nhỡn tinh… lóng lánh ngân hà
Da đầu tụ tuyết tóc già sở vân
Vẻ thanh tân dịu dàng cách điệu, đóa phù dung uốn éo nhởn nhơ
Vẻ nào mà chả quá ưa

Vẻ nào … mà chả quá ưa
Hoa xuân mới nhú, nguyệt thu đang tròn
Giá so bằng kim côn ngọc lệ, màu sắc nào ai vẽ cho nên
Đăng âm sinh hóa phỉ nguyện
Trần phàm ai biết phép Tiên ẩn tàng
Xe loan thánh giá hồi cung

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Next Post

Những Khám Phá Của Khảo Cổ Học Về Thánh Kinh

CN Th5 8 , 2016
Thánh Kinh ra đời như thế nào ? Trong điều kiện nào ? Những gì áng văn ấy thuật lại có thực sự hiện hữu hay không ? Đâu là những chứng cớ ? Đó là những câu hỏi kỳ thú mà con người ngày nay có thể đặt ra nhờ vào những […]